Malware op je Mac? Signalen herkennen en verwijderen

Veel mensen denken dat Macs geen virussen of malware kunnen krijgen — maar dat is een mythe. Ook een Mac kan besmet raken met ongewenste software die je merkt aan traagheid, rare pop-ups of een vreemde browser.

“Macs krijgen geen virussen” — klopt dat?

Nee, dit is een hardnekkige mythe. Het is waar dat macOS van nature beter beschermd is dan veel andere systemen. Apple heeft meerdere beveiligingslagen geïntegreerd. Maar dat betekent niet dat je Mac onaantastbaar is.

Vooral adware (software die ongewenste reclame toont), browser-hijackers (software die je startpagina of zoekmachine wijzigt) en ongewenste programma’s komen ook op Macs voor. Echte virussen zijn zeldzamer, maar bestaan ook.

Hoe beschermt macOS je?

macOS heeft twee ingebouwde beveiligingssystemen die je in de gaten houden:

• Gatekeeper — controleert of apps die je downloadt van een betrouwbare bron komen. Als je een app probeert te openen die niet uit de App Store komt en niet door Apple is geverifieerd, krijg je een waarschuwing.
• XProtect — dit is de ingebouwde malwarescanner van macOS. Hij werkt op de achtergrond en wordt automatisch bijgewerkt door Apple. XProtect scant bestanden op bekende malware en blokkeert deze.

Maar deze systemen kennen niet alle bedreigingen. Nieuwe malware kan er soms doorheen glippen, vooral als je zelf toestemming geeft om iets te installeren.

Signalen dat je Mac besmet kan zijn

Herken je één of meer van deze signalen? Dan kan er ongewenste software op je Mac staan:

• Onverwachte pop-ups en advertenties — ook op websites waar normaal geen reclame staat, of zelfs op je bureaublad.
• Je Mac is ineens veel trager — programma’s starten langzaam op en de ventilator draait vaker.
• Je browser gedraagt zich vreemd — je startpagina is veranderd, je zoekmachine is ineens anders, of je wordt doorgestuurd naar onbekende websites.
• Onbekende apps op je Mac — je ziet programma’s in je Apps-map die je niet hebt geïnstalleerd.
• Je Mac toont nepwaarschuwingen — meldingen die zeggen dat je Mac besmet is en dat je iets moet downloaden of een nummer moet bellen.
• Onbekende browser-extensies — er zijn extensies verschenen die je niet zelf hebt toegevoegd.

Belangrijk: pop-ups in je browser die zeggen dat je Mac een virus heeft, zijn bijna altijd nep. Dit zijn scam-advertenties. Klik er nooit op en bel nooit het telefoonnummer dat wordt getoond.

Stap 1: Controleer Activiteitenweergave

De Activiteitenweergave laat zien welke processen er op je Mac draaien. Zo kun je verdachte programma’s opsporen.

1. Open Finder > Apps > Hulpprogramma’s > Activiteitenweergave. Of zoek met Spotlight (Command + spatiebalk) op “Activiteitenweergave”.
2. Klik op het tabblad CPU en sorteer op % CPU door op de kolomkop te klikken.
3. Kijk of er processen zijn die veel CPU gebruiken en die je niet herkent.
4. Herken je een verdacht proces? Selecteer het en klik op het kruisje (linksboven) om het te stoppen.

Let op: stop geen processen die met “Apple” of “com.apple” beginnen — dat zijn systeemprocessen.

Stap 2: Verwijder verdachte apps

1. Open Finder en ga naar de map Apps.
2. Kijk de lijst door en zoek naar apps die je niet kent of niet zelf hebt geïnstalleerd.
3. Verdachte apps? Sleep ze naar de Prullenmand.
4. Leeg de Prullenmand (klik met rechts op het prullenmand-icoon > Leeg prullenmand).

Sommige malware plaatst ook bestanden op andere locaties. Controleer ook deze mappen:

• Finder > Ga > Ga naar map > typ /Library/LaunchAgents
• Finder > Ga > Ga naar map > typ ~/Library/LaunchAgents

Zie je hier bestanden met onbekende namen die niet van Apple of een bekende ontwikkelaar komen? Dan kun je ze naar de Prullenmand verplaatsen.

Stap 3: Controleer je aanmeldobjecten

Malware zorgt er vaak voor dat het automatisch opstart als je je Mac aanzet.

1. Ga naar het Apple-menu () > Systeeminstellingen > Algemeen > Inloggen.
2. Bekijk de lijst met Open bij inloggen.
3. Zie je hier apps die je niet herkent? Selecteer ze en klik op het minteken (-) om ze te verwijderen.
4. Scroll naar beneden naar Sta toe op de achtergrond en schakel onbekende items uit.

Stap 4: Controleer je browser-extensies

Ongewenste browser-extensies zijn een veelvoorkomende vorm van malware op de Mac.

Safari

1. Open Safari en klik op Safari > Instellingen (of druk op Command + komma).
2. Ga naar het tabblad Extensies.
3. Verwijder extensies die je niet kent door ze te selecteren en op Verwijder te klikken.

Google Chrome

1. Open Chrome en typ in de adresbalk: chrome://extensions
2. Bekijk de lijst en verwijder onbekende extensies.

Stap 5: Scan met Malwarebytes

Voor een grondige scan kun je Malwarebytes for Mac gebruiken. Dit is een betrouwbaar programma met een gratis versie die al goed werkt.

1. Ga naar malwarebytes.com en download de gratis versie voor Mac.
2. Installeer het programma en open het.
3. Klik op Scan.
4. Malwarebytes doorzoekt je Mac op bekende malware, adware en ongewenste programma’s.
5. Worden er bedreigingen gevonden? Klik op Quarantaine om ze te verwijderen.

Je hoeft Malwarebytes niet permanent te laten draaien. Een eenmalige scan is vaak al voldoende.

Tips om malware te voorkomen

Voorkomen is beter dan genezen. Met deze tips verklein je de kans op malware:

• Download apps alleen uit de App Store of van de officiële website van de ontwikkelaar. Vermijd onbekende downloadsites.
• Klik niet op verdachte links in e-mails, sms’jes of pop-ups.
• Houd macOS up-to-date zodat je altijd de nieuwste beveiligingsupdates hebt.
• Laat Gatekeeper ingeschakeld. Ga naar Systeeminstellingen > Privacy en beveiliging en zorg dat bij Sta apps toe gedownload van minimaal App Store en bekende ontwikkelaars is geselecteerd.
• Wees voorzichtig met gratis software. “Gratis” software wordt soms gebundeld met ongewenste extra programma’s.
• Gebruik een sterk wachtwoord en schakel FileVault in (via Systeeminstellingen > Privacy en beveiliging > FileVault) om je gegevens te versleutelen.

Heb je een Windows-laptop en twijfel je of die besmet is? Lees dan ons artikel over een virus herkennen op je laptop.