MacBook traag? Zo maak je je Mac weer sneller

Je MacBook was ooit razendsnel, maar nu duurt alles langer. Programma's starten traag, het regenboogwiel draait regelmatig en je Mac voelt gewoon stroperig aan. Herkenbaar? In dit artikel laat ik je 7 stappen zien waarmee je je Mac weer merkbaar sneller maakt. Geen technische kennis nodig.

Waarom wordt je Mac langzamer?

Na verloop van tijd raakt je Mac voller. Programma’s die op de achtergrond draaien, een volle harde schijf, of verouderde caches kunnen je Mac flink vertragen. Het goede nieuws: met een paar simpele stappen kun je er vaak zelf veel aan doen.

Stap 1: Controleer welke programma’s je Mac vertragen

Met de Activiteitenweergave (Activity Monitor) kun je precies zien welke programma’s de meeste rekenkracht of geheugen gebruiken.

1. Open Finder en ga naar Programma’s > Hulpprogramma’s > Activiteitenweergave. Je kunt ook Spotlight openen (druk op Command + spatiebalk) en typ “Activiteitenweergave”.
2. Klik bovenaan op het tabblad CPU om te zien welke programma’s de meeste rekenkracht gebruiken.
3. Klik op het tabblad Geheugen om te zien welke programma’s het meeste werkgeheugen innemen.
4. Zie je een programma dat je niet gebruikt maar dat veel verbruikt? Selecteer het en klik op het kruisje (x) linksboven om het te stoppen.

Tip: Sluit je webbrowser af als je veel tabbladen open hebt staan. Elke tab gebruikt geheugen, en dat tikt snel op.

Stap 2: Schakel onnodige inlogonderdelen uit

Sommige programma’s starten automatisch op wanneer je je Mac aanzet. Hoe meer programma’s dat doen, hoe langzamer je Mac opstart en draait.

1. Klik op het Apple-menu (linksboven) en kies Systeeminstellingen.
2. Ga naar Algemeen > Inlogonderdelen en extensies.
3. Je ziet nu een lijst met apps die automatisch opstarten. Selecteer de apps die je niet meteen nodig hebt en klik op het minteken (−) om ze te verwijderen.
4. Scroll ook naar beneden naar Sta toe op de achtergrond. Zet hier apps uit die je niet op de achtergrond nodig hebt.

Stap 3: Maak opslagruimte vrij

Een volle schijf maakt je Mac merkbaar langzamer. macOS heeft vrije ruimte nodig om goed te functioneren. Probeer minstens 15-20% van je schijf vrij te houden.

1. Klik op het Apple-menu > Over deze Mac.
2. Klik op Meer info en scroll naar beneden naar Opslag. Je ziet nu hoeveel ruimte er nog vrij is.
3. Klik op Opslaginstellingen om te zien wat de meeste ruimte inneemt.

Handige manieren om ruimte vrij te maken:

• Verwijder apps die je niet meer gebruikt. Sleep ze naar de prullenmand of gebruik Finder > Programma’s, klik met de rechtermuisknop en kies Verplaats naar prullenmand.
• Leeg de prullenmand. Klik met de rechtermuisknop op de prullenmand in het Dock en kies Leeg prullenmand.
• Verplaats grote bestanden naar een externe schijf of naar iCloud.
• Verwijder oude downloads. Open Finder > Downloads en verwijder bestanden die je niet meer nodig hebt.

Stap 4: Reset het NVRAM (Intel-Macs)

Het NVRAM (ook wel PRAM genoemd) slaat bepaalde instellingen op, zoals geluidsvolume en schermresolutie. Soms raken deze instellingen beschadigd en wordt je Mac trager.

Let op: Deze stap geldt alleen voor Intel-Macs. Heb je een Mac met Apple Silicon (M1, M2, M3 of nieuwer)? Dan hoef je dit niet te doen — deze Macs resetten het NVRAM automatisch wanneer nodig.

1. Zet je Mac uit.
2. Zet hem aan en houd meteen Option + Command + P + R tegelijkertijd ingedrukt.
3. Houd de toetsen ongeveer 20 seconden ingedrukt. Je Mac herstart mogelijk — dat is normaal.
4. Laat de toetsen los en laat je Mac normaal opstarten.

Stap 5: Ruim caches en tijdelijke bestanden op

Je Mac slaat tijdelijke bestanden (caches) op om apps sneller te laden. Na verloop van tijd kunnen deze bestanden verouderd raken en juist vertragend werken.

1. Open Finder en klik bovenin het menu op Ga > Ga naar map.
2. Typ ~/Library/Caches en druk op Enter.
3. Je ziet nu mappen met cachebestanden. Je kunt de inhoud van deze mappen verwijderen (niet de mappen zelf). Sleep de bestanden naar de prullenmand.
4. Leeg daarna de prullenmand.

Tip: Wees voorzichtig en verwijder alleen bestanden waar je zeker van bent. Bij twijfel kun je beter eerst een back-up maken met Time Machine.

Stap 6: Herindexeer Spotlight

Spotlight is de zoekfunctie van je Mac. Soms raakt de zoekindex beschadigd, wat je Mac kan vertragen — zeker als Spotlight constant op de achtergrond bezig is.

1. Ga naar Systeeminstellingen > Siri en Spotlight.
2. Klik onderaan op Spotlight-privacy.
3. Klik op het plusteken (+) en voeg je hele schijf (Macintosh HD) toe.
4. Wacht een paar seconden en verwijder de schijf weer met het minteken (−).
5. Spotlight bouwt nu de index opnieuw op. Dit kan even duren, maar daarna werkt het weer vlotter.

Stap 7: Overweeg macOS opnieuw te installeren

Als niets anders helpt, kun je macOS opnieuw installeren. Dit geeft je Mac een schone start zonder dat je je bestanden kwijtraakt (maar maak altijd eerst een back-up).

1. Maak een back-up met Time Machine.
2. Apple Silicon Mac: Zet je Mac uit. Houd de aan/uit-knop ingedrukt tot je “Opties laden” ziet. Kies Opties en klik op Ga door.
3. Intel Mac: Herstart en houd Command + R ingedrukt tot je het Apple-logo ziet.
4. Kies Installeer macOS opnieuw en volg de stappen op het scherm.

Dit overschrijft het besturingssysteem maar behoudt in principe je bestanden. Toch is een back-up altijd verstandig.

Samenvatting

Een trage Mac is vaak goed zelf op te lossen. Begin met de makkelijkste stappen — achtergrondprogramma’s sluiten, inlogonderdelen uitschakelen en opslagruimte vrijmaken — en werk je omhoog naar de ingrijpendere oplossingen. In veel gevallen merk je al na de eerste paar stappen verschil.